MỤC LỤC

_________

1.1 Khái niệm về SWOT phương pháp phân tích SWOT.

   1.1.1 Khái niệm về SWOT.

   1.1.2 Khái niệm về phương pháp phân tích SWOT.

1.2 Đặc điểm của phương pháp phân tích SWOT.

1.3 Nguyên tắc cần tuân thủ khi xây dựng SWOT.

1.4 Ưu điểm và nhược điểm của việc áp dụng phương pháp phân tích SWOT.

   1.4.1 Ưu điểm của phương pháp phân tích SWOT.

   1.4.2 Nhược điểm của phương pháp phân tích SWOT.

1.5 Ý nghĩa của việc sử dụng phương pháp phân tích SWOT trong kinh doanh.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1 Hướng dẫn xây dựng mô hình SWOT hiệu quả.

   2.1.1 Strengths – Điểm mạnh.

   2.1.2 Weaknesses – Điểm yếu.

   2.1.3 Opportunities – Cơ hội.

   2.1.4 Threats – Thách thức.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1 Cách phân tích và lập chiến lược SWOT chi tiết.

   3.1.1 Thiết lập bảng ma trận phân tích SWOT.

   3.1.2 Phát triển thế mạnh.

   3.1.3 Xác định và ngăn chặn rủi ro.

   3.1.4 Nắm bắt và tận dụng cơ hội.

   3.1.5 Loại bỏ các mối đe dọa.

   3.1.6 Ví dụ về bảng phân tích ma trận SWOT.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SWOT VÀ VIỆC ÁP DỤNG TRONG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP

_______________________________________________________________________

1.1 Khái niệm về SWOT và phương pháp phân tích SWOT

1.1.1 Khái niệm về SWOT

          SWOT là viết tắt của bốn từ là bốn thành phần cấu tạo bao gồm: Strengths (Điểm mạnh), Weaknesses (Điểm yếu), Opportunities (Cơ hội) và Threats (Thách thức) là mô hình được sử dụng phổ biến trong việc phân tích và xây dựng kế hoạch kinh doanh của tổ chức, doanh nghiệp. Ma trận SWOT được thiết kế thể hiện trực quan những dữ liệu về điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong bối cảnh thực tế của tổ chức, doanh nghiệp và được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực.

          Điểm mạnh, điểm yếu (những yếu tố bên trong của doanh nghiệp) là những đặc điểm mang lại lợi thế tương đối hoặc bất lợi tương ứng so với đối thủ cạnh tranh của tổ chức, doanh nghiệp. Cơ hội và thách thức (những yếu tố bên ngoài) trong đó cơ hội là những yếu tố môi trường bên ngoài mà doanh nghiệp có thể nắm bắt để cải thiện hiệu suất kinh doanh như tăng trưởng doanh thu hoặc cải thiện tỷ suất lợi nhuận, còn thách thức là các yếu tố có thể gây nguy hiểm cho lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.1.2 Khái niệm về phương pháp phân tích SWOT

          Phương pháp phân tích mô hình SWOT (SWOT Analysis) hay còn gọi là mô hình SWOT, ma trận SWOT, là một trong năm bước tạo thành chiến lược sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp. Là phương pháp quan trọng trong kế hoạch kinh doanh và quản lý, giúp tổ chức, doanh nghiệp hoặc cá nhân đánh giá một cách tổng quan về tình hình thực tế của họ thông qua việc xác định các yếu tố bên trong (điểm mạnh, điểm yếu) và các yếu tố bên ngoài (cơ hội, thách thức) ảnh hưởng đến sản phẩm kinh doanh, kế hoạch kinh doanh hoặc ảnh hưởng đến việc ra các quyết định cụ thể. Việc xác định các yếu tố SWOT được hiểu như sau:

          - Điểm mạnh (Strengths): là những yếu tố vượt trội, độc đáo, tách biệt, những ưu thế của doanh nghiệp so với các đối thủ cạnh tranh khác trên thị trường như: chất lượng sản phẩm, tệp khách hàng trung thành, dịch vụ hậu mãi, chính sách bán hàng,…

          - Điểm yếu (Weaknesses): là những yếu tố gây khó khăn, cản trở doanh nghiệp hoạt động một cách hiệu quả và tối ưu nhất. Là những điểm mà doanh nghiệp cần khắc phục, cải tiến nhanh để duy trì tính cạnh tranh trên thị trường như: giá bán sản phẩm, độ nhận diện của doanh nghiệp, chính sách chăm sóc khách hàng, đội ngũ nhân sự,…

          - Cơ hội (Opportunities): là những yếu tố tác động từ môi trường bên ngoài có tác động tích cực mang lại cho doanh nghiệp cơ hội phát triển.

          - Thách thức (Threats): là những yếu tố ở hiện tại và ở tương lai có khả năng gây tác động tiêu cực, cản trở sự phát triển của doanh nghiệp, chẳng hạn như: giá thành thu mua sản phẩm tăng, đối thủ cạnh tranh nhiều, xu hướng của thị trường thay đổi liên tục,…

          Kỹ thuật phân tích SWOT được dùng để đánh giá tình hình và hiểu rõ được tình hình thực tế của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Việc ứng dụng phương pháp phân tích SWOT giúp cho doanh nghiệp nhận thức được tình hình hiện tại và môi trường xung quanh để lập kế hoạch và hoạch định chiến lược, từ đó giúp cho doanh nghiệp đưa ra các quyết định thông minh hơn, tận dụng được cơ hội, đối phó với rủi ro, tận dụng nguồn lực hiện tại và khắc phục điểm yếu.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.2 Đặc điểm của phương pháp phân tích SWOT

          Là một trong những bước quan trọng trong việc xây dựng kế hoạch kinh doanh, đường lối chiến lược của doanh nghiệp, phương pháp phân tích SWOT có các đặc điểm chính sau đây:

          Thứ nhất, tính tổng quát. SWOT cung cấp một bức tranh toàn diện về tình hình thực tế của doanh nghiệp thông qua việc xác định các yếu tố bên trong và các yếu tố tác động bên ngoài có thể gây ảnh hưởng đến sự phát triển và đường lối chiến lược của doanh nghiệp. Thông qua đó, doanh nghiệp có thể định hình lại toàn bộ hoạt động, phát triển những điểm mạnh, khắc phục điểm yếu và tận dụng các thế mạnh để nắm bắt cơ hội phát triển cũng như đề ra giải pháp ứng phó với thách thức mà môi trường bên ngoài mang lại.

          Thứ hai, ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực nhưng phổ biến nhất là trong lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp. Phương pháp phân tích SWOT là một phương pháp phân tích hiệu quả và dễ áp dụng nên thường được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như trong marketing, quản lý nhân sự, thậm chí còn có thể áp dụng cho các tổ chức và cá nhân trong quản trị nội bộ, phát triển bản thân. Tuy nhiên, SWOT được biết đến và áp dụng phổ biến nhất là trong lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm phân tích vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường, xác lập mục tiêu, xây dựng kế hoạch kinh doanh và đường lối chiến lược kinh doanh hiệu quả.

          Thứ ba, tính đơn giản và chi phí thấp. Là một công cụ miễn phí và dễ dàng thực hiện, không đòi hỏi có sự tham gia của chuyên gia hay đội ngũ chuyên nghiệp. Vì vậy, việc xây dựng và áp dụng SWOT vào trong kinh doanh vừa giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí vừa hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp trong việc hoạch định đường lối chiến lược, xác lập mục tiêu và xây dựng kế hoạch kinh doanh hiệu quả, phù hợp.

          Thứ tư, đối tượng thực hiện SWOT. Mặc dù là một công cụ miễn phí và dễ áp dụng, tuy nhiên việc thực hiện phương pháp phân tích SWOT nên được thực hiện bởi một nhóm người có quan điểm và góc nhìn đa chiều để có thể đưa ra kết quả phân tích một cách khách quan nhất. Những người đứng ở vai trò quản lý, làm việc tại bộ phận kinh doanh, bán hàng, chăm sóc khách hàng kể cả ý kiến của khách hàng đều nên được đóng góp vào quá trình phân tích SWOT. Mô hình này giúp các bộ phận, đội nhóm trong doanh nghiệp gắn kết, cùng tham gia vào quá trình lập kế hoạch, xây dựng chiến lược kinh doanh, chiến lược bán hàng hiệu quả. Thông thường, việc phân tích và triển khai ma trận SWOT mới khoảng 6 tháng đến 12 tháng một lần nhất là đối với các doanh nghiệp mới, quy mô vừa và nhỏ giúp hệ thống hoá chiến lược, góp phần vào quá trình xây dựng kế hoạch, định hướng tương lai.

          Ngoài ra, để đảm bảo cho việc áp dụng SWOT một cách có hiệu quả thì SWOT nên được áp dụng trong các trường hợp như: trước khi triển khai một thay đổi lớn nào đó trong kế hoạch; đưa ra một ý tưởng, một sáng kiến mới nào đó; xác định các cơ hội phát triển, cải tiến sản phẩm/dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của thị trường và phục vụ một cách tốt hơn.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.3 Nguyên tắc cần tuân thủ khi xây dựng SWOT

          Nguyên tắc SWOT là một hệ thống nguyên tắc hoặc quy tắc cơ bản cần tuân theo để việc xây dựng SWOT đạt hiệu quả, đảm bảo cho kết quả sau phân tích SWOT thu được sẽ cung cấp được thông tin hữu ích để hỗ trợ cho quá trình ra quyết định và phát triển chiến lược. Các nguyên tắc quan trọng cần tuân thủ bao gồm:

          - Tập trung vào mục tiêu cụ thể: xác định rõ mục tiêu, vấn đề cụ thể cần thực hiện việc phân tích, ví dụ như phân tích tình hình kinh doanh của doanh nghiệp trong 6 tháng, phân tích quy trình chăm sóc khách hàng của doanh nghiệp,… Điều này giúp cho việc phân tích SWOT sẽ tập trung vào khía cạnh quan trọng nhất của vấn đề.

          - Tích hợp dữ liệu: sử dụng thông tin và dữ liệu có liên quan để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và rủi ro của doanh nghiệp. Đòi hỏi cần phải thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, việc thu thập thông tin có thể thực hiện thông qua cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp gồm các dữ liệu về khách hàng, dữ liệu nội bộ của doanh nghiệp,…

          - Khách quan: bất kỳ phương pháp phân tích nào thì tính khách quan luôn là tiêu chuẩn được đặt ra để đảm bảo cho việc thực hiện phân tích thu được kết quả chính xác và hữu ích nhất. Việc đánh giá, phân tích nếu dựa trên cảm tính sẽ không phản ánh đúng tình hình thực tế, khiến cho kết quả phân tích thu được có sai sót, dẫn đến doanh nghiệp sẽ xây dựng kế hoạch, đường lối chiến lược, đưa ra các quyết định sai lầm gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thậm chí gây tổn hại lợi ích, thiệt hại cho doanh nghiệp.

          - Phân loại rõ ràng: xác định và phân loại một cách rõ ràng giữa các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và rủi ro giúp cho doanh nghiệp hiểu rõ hơn từng khía cạnh trong hoạt động kinh doanh của mình, thu được kết quả phân tích hữu ích phục vụ cho công tác xây dựng kế hoạch và định hướng kinh doanh.

          - Tương tác: xem xét cách mà các khía cạnh SWOT tương tác với nhau (mối tương quan giữa các yếu tố có trong ma trận SWOT), giúp cho doanh nghiệp xây dựng chiến lược kinh doanh kết hợp giữa những điểm mạnh và cơ hội đồng thời xử lý được điểm yếu cũng như rủi ro của doanh nghiệp.

          - Sự linh hoạt: SWOT là một công cụ động, có nghĩa là có thể điều chỉnh nó theo thời gian khi có sự thay đổi của các yếu tố có trong SWOT nhất là các yếu tố bên ngoài thay đổi một cách nhanh chóng. Vì thế, doanh nghiệp cần phải có sự linh hoạt để thích nghi với sự thay đổi, thực hiện việc điều chỉnh một cách phù hợp.

          - Kế hoạch hành động: dựa trên kết quả thu được từ phân tích SWOT, doanh nghiệp cần xây dựng và phát triển kế hoạch hành động cụ thể nhằm tận dụng những điểm mạnh sẵn có, đề ra những biện pháp khắc phục những điểm hạn chế, tranh thủ thời cơ và các giải pháp đối phó với rủi ro. 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.4 Ưu điểm và nhược điểm của việc áp dụng phương pháp phân tích SWOT

1.4.1 Ưu điểm của phương pháp phân tích SWOT

          Là một phương pháp phân tích hiệu quả, áp dụng phổ biến, phương pháp phân tích SWOT có các ưu điểm sau đây:

          - SWOT là phương pháp phân tích kế hoạch, dự án hiệu quả mà không tốn chi phí giúp cho doanh nghiệp tiết kiệm được một khoản ngân sách trong việc lựa chọn công cụ hỗ trợ cho việc xây dựng và lập kế hoạch.

          - Đưa ra kết quả quan trọng về việc phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức cho doanh nghiệp. Căn cứ vào các kết quả này, doanh nghiệp có thể đưa ra những kết quả chính xác trong việc xây dựng chiến lược kinh doanh, giải pháp hiệu quả hoàn thiện sản phẩm, dịch vụ do mình cung cấp, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

          - Đơn giản hoá các vấn đề phức tạp, khó quản lý. Bằng cách liệt kê các đầu mục quan trọng, giúp các cá nhân dễ dàng nhìn thấy bức tranh tổng quan về các vấn đề mà doanh nghiệp đang mắc phải từ đó đề xuất ý kiến để thực hiện việc thay đổi, điều chỉnh sao cho phù hợp.

          - Có tính ứng dụng cao, do có tính khái quát cao nên SWOT không chỉ dùng để áp dụng riêng cho lĩnh vực kinh doanh mà doanh nghiệp còn có thể tận dụng nó để áp dụng cho các lĩnh vực khác như: quản lý nhân sự, truyền thông,…

          - SWOT tận dụng các nguồn dữ liệu, tổng hợp ở nhiều khía cạnh khác nhau. SWOT khai thác các khía cạnh khác nhau thông qua các nguồn dữ liệu, tổng hợp qua đó cho thấy được tổng quan các mặt của doanh nghiệp, đánh giá một cách sơ bộ, khách quan và có căn cứ cụ thể đảm bảo kết quả thu được là chân thực và hữu hiệu nhất.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.4.2 Nhược điểm của phương pháp phân tích SWOT

          Bên cạnh những ưu điểm, thì phương pháp phân tích SWOT cũng tồn tại trong đó những hạn chế nhất định, bao gồm:

          - Mô hình SWOT khá đơn giản, đôi khi chưa phản ánh đúng các khía cạnh sâu hơn của doanh nghiệp. Kết quả phân tích đưa ra chưa được chuyên sâu do SWOT chỉ tập trung vào giai đoạn chuẩn bị, dữ liệu từ SWOT không đủ để đưa ra định hướng, mục tiêu cho doanh nghiệp mà cần phải phối hợp với các phương pháp, công cụ hỗ trợ khác.

          - SWOT chỉ tập trung vào 4 yếu tố chính là điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức mà chưa phân tích chi tiết các yếu tố khác như văn hoá, tâm lý, môi trường, chính sách pháp luật,… dẫn đến chưa đủ cơ sở cho việc thiết lập mục tiêu, xây dựng một đường lối chiến lược kinh doanh mang tính chất lâu dài và toàn diện.

          - SWOT phụ thuộc nhiều vào quan điểm và đánh giá của người phân tích, do đó những phân tích khác nhau có thể dẫn đến những kết quả khác nhau. Hiệu quả của các giải pháp đưa ra từ SWOT sẽ không đảm bảo được tính chính xác cũng như là mức độ phù hợp với doanh nghiệp.

          - Khó xác định được mức độ ưu tiên và quan trọng giữa các yếu tố trong SWOT. SWOT chỉ đưa ra các yếu tố để thực hiện cho việc đánh giá mà chưa thể hiện được yếu tố nào cần được ưu tiên, tập trung nhiều hơn, do không có sự ưu tiên nên doanh nghiệp trong quá trình áp dụng rất khó trong việc xác định cần tập trung vào việc cải thiện - khắc phục hạn chế, rủi ro trước hay phải tập trung vào việc tận dụng thế mạnh, nắm bắt cơ hội kinh doanh.

          - SWOT chỉ đưa ra bức tranh chung về tình hình của doanh nghiệp, không cung cấp một giải pháp cụ thể để giải quyết vấn đề của doanh nghiệp. Vì vậy, SWOT chỉ được sử dụng là một trong những công cụ hỗ trợ cho doanh nghiệp trong việc đưa ra các giải pháp để xử lý vấn đề chứ không là giải pháp xử lý.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1.5 Ý nghĩa của việc sử dụng phương pháp phân tích SWOT trong kinh doanh

          Sử dụng phương pháp phân tích SWOT có những ý nghĩa quan trọng trong quản lý, xây dựng kế hoạch kinh doanh và ra quyết định chiến lược, cụ thể là:

          - Đánh giá tổng quan tình hình doanh nghiệp bằng cách xem xét các yếu tố nội bộ và các yếu tố bên ngoài giúp doanh nghiệp có được cái nhìn tổng quát, cách tổng hợp được các yếu tố bên trong, tác động bên ngoài.

          - Xác định điểm mạnh và điểm yếu của doanh nghiệp bằng cách liệt kê một danh sách điểm mạnh, điểm yếu giúp doanh nghiệp đánh giá sơ bộ được tình hình, định vị được doanh nghiệp và có thể khai thác được những khía cạnh có thể tận dụng hoặc cải thiện.

          - Tận dụng cơ hội bằng việc giúp cho doanh nghiệp nhận biết và đánh giá các cơ hội đang có trong môi trường bên ngoài. Điều này giúp cho doanh nghiệp tìm kiếm cách để phát triển, mở rộng hoạt động kinh doanh, tận dụng cơ hội mới một cách hiệu quả. Bao gồm việc phát triển sản phẩm, dịch vụ, mở rộng thị trường hoặc xâm nhập vào thị trường mới.

          - Đối phó rủi ro thông qua việc nhận biết, đánh giá các rủi ro tiềm ẩn trong môi trường. Từ đó giúp cho doanh nghiệp chủ động đối phó với những thách thức, tìm kiếm giải pháp và giảm thiểu tác động tiêu cực có thể gây ra cho doanh nghiệp.

          - Lập kế hoạch chiến lược, SWOT là một trong những phương pháp giúp cho doanh nghiệp xây dựng kế hoạch, chiến lược kinh doanh trên cơ sở dữ liệu mà nó cung cấp. Người quản lý (nhất là Trưởng phòng kinh doanh) có thể tận dụng kết quả thu được từ SWOT để xác định chiến lược, tận dụng sức mạnh, cơ hội để đạt được mục tiêu đã đề ra.

          - SWOT không chỉ hữu ích trong việc xây dựng, lập kế hoạch mà còn hữu ích trong thực hiện việc theo dõi và đánh giá hiệu suất sau khi chiến lược đã được triển khai, giúp đo lường tiến trình phát triển và thực hiện việc điều chỉnh chiến lược trong tương lai gần.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1 Hướng dẫn xây dựng mô hình SWOT hiệu quả

2.1.1 Strengths – Điểm mạnh

          Điểm mạnh là yếu tố đầu tiên mà doanh nghiệp có thể nhìn thấy và tiến hành việc xây dựng, phân tích trong mô hình SWOT. Là yếu tố nội tại và là ưu điểm mà doanh nghiệp đang sở hữu so với những đối thủ cạnh tranh khác. Phân tích điểm mạnh giúp công ty nhìn nhận và tập trung vào trong việc duy trì những điều mà doanh nghiệp đang làm tốt chẳng hạn như môi trường làm việc, sản phẩm đa dạng, dịch vụ chăm sóc khách hàng tốt, nguồn nhân lực giỏi, bộ máy lãnh đạo có tư duy xuất sắc,… Để tìm hiểu và xác định được những điểm mạnh hiện tại của doanh nghiệp, người tiến hành phân tích có thể thực hiện bằng cách lập danh sách một loạt các câu hỏi và thực hiện trả lời các câu hỏi đó chẳng hạn như:

          - Điều gì khiến cho khách hàng lựa chọn mua sản phẩm của doanh nghiệp mình mà không phải là của doanh nghiệp khác?

          - Doanh nghiệp đang làm tốt những phần nào trong quy trình bán hàng so với các đối thủ cạnh tranh khác?

          - Điều gì khiến cho khách hàng yêu thích và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp?

          - Những tài nguyên, kỹ năng hoặc sản phẩm nào đang là thế mạnh của doanh nghiệp?

          - Đặc điểm gì ở thương hiệu giúp thu hút khách hàng nhất của doanh nghiệp?

          - Các khía cạnh nào trong tổ chức/quản lý của doanh nghiệp vượt trội hơn so với các doanh nghiệp khác?

          - Điểm bán hàng độc đáo nhất mà doanh nghiệp làm tốt hơn so với các đối thủ cạnh tranh khác?

          - Ngoài ra còn có một số câu hỏi khác có thể đặt ra để nhìn nhận hoặc là mở rộng điểm mạnh của doanh nghiệp.

          Bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng đều có những điểm mạnh cho riêng mình để có thể tồn tại trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Vì vậy, để doanh nghiệp có thể xây dựng đường lối chiến lược, định hướng phát triển lâu dài thì việc nhận thức được điểm mạnh của mình là rất quan trọng, bởi nó giúp xác định được nội tại của doanh nghiệp góp phần vào việc xây dựng kế hoạch, đề ra giải pháp kinh doanh hiệu quả dựa trên việc tận dụng các thế mạnh đó.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.2 Weaknesses – Điểm yếu

          Bên cạnh những điểm mạnh, thì điểm yếu cũng là yếu tố tồn tại bên trong và cũng cần được doanh nghiệp quan tâm, thực hiện phân tích và đánh giá. Điểm yếu của doanh nghiệp chính là những điểm hạn chế, những điểm mà doanh nghiệp chưa có, chưa làm tốt hoặc kém hơn so với các đối thủ cạnh tranh khác. Việc phân tích điểm yếu rất quan trọng, nó giúp cho doanh nghiệp nhận ra những thiếu sót, hạn chế cần khắc phục, cải thiện nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển.

          Trong kinh doanh, điểm yếu thường dễ nhận biết nhất là khi kế hoạch kinh doanh của tháng, của quý hoặc của năm vừa rồi không đạt hiệu quả. Việc tìm ra điểm yếu thường thông qua việc trả lời một loạt các câu hỏi đã được thiết lập sẵn, chẳng hạn như:

          - Điều gì khiến khách hàng không hài lòng về sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp?

          - Khách hàng thường khiếu nại hay đánh giá không tốt về những vấn đề gì của doanh nghiệp?

          - Điều gì khiến khách hàng từ chối việc mua hàng hoặc huỷ đơn hàng hoặc không hoàn thành việc giao dịch trên website của doanh nghiệp?

          - Những tài nguyên hay sản phẩm nào độc đáo, thu hút khách hàng mà đối thủ đang có nhưng doanh nghiệp chưa có?

          - Đối thủ đang phân phối sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ tốt hơn doanh nghiệp không?

          - Sản phẩm nào đang được đông đảo khách hàng quan tâm nhưng doanh nghiệp lại chưa đáp ứng được?

          - Những khuyết điểm nào trong quy trình kinh doanh, bán hàng, dịch vụ chăm sóc khách hàng, quản trị doanh nghiệp ảnh hưởng đến hoạt động hiệu quả đang còn tồn tại?

          - Những rủi ro nào liên quan đến hệ thống phân phối hoặc quản lý kho có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến doanh số và lợi nhuận?

          - Ngoài ra còn có thể đặt thêm một số câu hỏi khác để khai thác sâu thêm về điểm yếu đang tồn tại của doanh nghiệp.

          Việc khai thác, phân tích chi tiết, tỉ mỉ, có chiều sâu và có chọn lọc các điểm yếu của doanh nghiệp sẽ giúp cho doanh nghiệp nhận thức được những khuyết điểm, lỗ hổng cần được khắc phục để đưa ra các giải pháp thích hợp để điều chỉnh kịp thời, giúp cho doanh nghiệp giải quyết và tránh được những nguy cơ không đáng có.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 2.1.3 Opportunities – Cơ hội

          Phân tích cơ hội là quá trình xác định, đánh giá và nhìn nhận những cơ hội tiềm năng trên thị trường mà doanh nghiệp có thể tận dụng để tăng cường hiệu quả kinh doanh. Xác định và tận dụng được cơ hội kinh doanh thích hợp sẽ giúp cho doanh nghiệp đề ra những chiến lược và kế hoạch kinh doanh hiệu quả, đáp ứng kịp thời nhu cầu của thị trường và thị hiếu của khách hàng.

          Để xác định được các cơ hội tiềm năng không phải là việc dễ dàng, doanh nghiệp phải thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau để xác định được cơ hội tiềm năng mà doanh nghiệp có thể tận dụng. Doanh nghiệp có thể thiết kế và sử dụng bảng câu hỏi để xác định cơ hội cho doanh nghiệp của mình như:

          - Cần làm những gì để có thể cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ để kịp thời đáp ứng nhu cầu của khách hàng?

          - Những kênh truyền thông nào có thể hỗ trợ chuyển đổi và mở rộng phạm vi tìm kiếm khách hàng?

          - Xu hướng nào trong thị trường hoặc trong ngành mà doanh nghiệp có thể khai thác để phát triển?

          - Những công cụ, tài nguyên nào mà doanh nghiệp chưa khai thác hoặc có thể khai thác để phát triển?

          - Có sự thay đổi nào từ chính sách, quy định pháp luật nào mà doanh nghiệp có thể tận dụng để tạo ra cơ hội kinh doanh không?

          - Những thách thức nào đến từ các đối thủ cạnh tranh khác mà doanh nghiệp có thể tận dụng để tạo cơ hội?

          - Những lỗ hổng nào trong thị trường mà doanh nghiệp có thể khai thác?

          - Ngoài ra, còn có thể thiết kế thêm các câu hỏi khác sao cho phù hợp với doanh nghiệp trong việc nghiên cứu, phân tích cơ hội.

          Phân tích và xác định được những cơ hội tiềm năng có thể tận dụng tạo lợi thế cạnh tranh sẽ giúp cho doanh nghiệp xây dựng và đề xuất những ý tưởng kinh doanh độc đáo, góp phần thúc đẩy hoạt động kinh doanh hiệu quả.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 2.1.4 Threats – Thách thức

          Yếu tố cuối cùng của ma trận SWOT là Threats – những thách thức, rủi ro có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của doanh nghiệp, nhất là trong hoạt động kinh doanh. Những thách thức, rủi ro có thể đến từ những chính sách, pháp luật, ngân sách, đối thủ cạnh tranh, biến động của thị trường,… Việc xác định được những thách thức, nguy cơ mà doanh nghiệp đang hoặc là sắp phải đối mặt giúp cho doanh nghiệp thực hiện công tác chuẩn bị để ứng phó, xử lý vấn đề đồng thời có thể tận dụng những thách thức để tạo ra cơ hội kinh doanh. Để có thể xác định được những thách thức mà doanh nghiệp đang và sắp phải đối mặt, người phân tích có thể tiến hành đặt và trả lời một loạt các câu hỏi sau đây:

          - Những điểm yếu nào trong sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp mà đối thủ cạnh tranh có thể khai thác để chiếm thị phần?

          - Những lỗ hổng trong phân phối, quản lý, tài chính có thể gây rủi ro và đe dọa đến sự tồn tại của doanh nghiệp?

          - Xu hướng thị trường, yếu tố kinh tế xã hội nào có thể gây ra các thách thức cho doanh nghiệp?

          - Một số câu hỏi khác tuỳ theo yêu cầu và điều kiện thực tế.

          Trong phân tích rủi ro, doanh nghiệp có thể sử dụng phối hợp nhiều công cụ, phương pháp hỗ trợ khác nhau để đảm bảo cho việc phân tích, đánh giá một cách khách quan và thực tế nhất. Chẳng hạn doanh nghiệp có thể sử dụng phương pháp phân tích PEST và các biến thể của PEST như PESTEL và STEEPLE để tiến hành phân tích rủi ro. PEST là một phương pháp phân tích rủi ro giúp cho doanh nghiệp nhận diện sớm các thách thức, nắm bắt cơ hội, hỗ trợ lập kế hoạch chiến lược và tăng khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Thông qua việc phân tích các yếu tố về chính trị (chính sách pháp luật, sự ổn định chính trị, luật pháp và quy định ảnh hưởng đến doanh nghiệp), kinh tế (các yếu tố về tăng trưởng kinh tế, lạm phát, tỷ lệ lãi suất, tỷ lệ thất nghiệp, sức mua của thị trường), xã hội (lối sống, giá trị, thái độ, xu hướng tiêu dùng), công nghệ (đổi mới công nghệ, mức độ ứng dụng công nghệ mới, tốc độ thay đổi công nghệ trong ngành).

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1 Cách phân tích và lập chiến lược SWOT chi tiết

          Cách phân tích và lập chiến lược SWOT bao gồm 5 giai đoạn: thiết lập bảng ma trận SWOT, phát triển thế mạnh, xác định và ngăn chặn rủi ro, nắm bắt và tận dụng cơ hội, loại bỏ các mối đe dọa. Ngoài ra, tuỳ theo yêu cầu thực tế mà mô hình SWOT còn có thể mở rộng thành một ma trận, bổ sung thêm các yếu tố như:

          - SO (maxi – maxi): tận dụng tối đa mọi điểm mạnh của doanh nghiệp để tạo ra cơ hội.

          - WO (mini – maxi): khắc phục những điểm yếu đang tồn tại để phát huy thế mạnh.

          - ST (maxi – mini): lấy điểm mạnh để loại bỏ thách thức.

          - WT (mini – mini): giải quyết các tiêu cực giả định, nhằm hạn chế những rủi ro và ảnh hưởng tiêu cực.

          Mô hình SWOT nên được lập thường xuyên theo định kỳ theo tháng, theo quý, theo năm để kịp thời đánh giá và phân tích tình hình thực tế của doanh nghiệp để đưa ra giải pháp hợp lý.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.1 Thiết lập bảng ma trận phân tích SWOT

          Thiết lập một bảng phân tích SWOT bao gồm các yếu tố chính S, W, O, T hoặc có thể bổ sung thêm các yếu tố SO, WO, ST, WT rồi sắp xếp các yếu tố này ở vị trí hợp lý. Điều này giúp cho người phân tích có cái nhìn trực quan, dễ dàng kết hợp và tạo ra chiến lược hợp lý. Tìm hiểu và phân tích đầy đủ các yếu tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp và điền đầy đủ bốn ô S – W – O – T.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.2 Phát triển thế mạnh

          Để phát triển thế mạnh một cách tối ưu nhất trong chiến lược kinh doanh – cạnh tranh, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ lưỡng về thế mạnh hiện có, phát triển nó và chọn thời điểm, cơ hội thích hợp để xây dựng một chiến lược kinh doanh hiệu quả.

          Ví dụ: thế mạnh của doanh nghiệp là cung cấp, phân phối sản phẩm chất lượng đến từ các thương hiệu lớn với đa dạng các loại sản phẩm và giá thành đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng. Có thể tiến hành phân loại nhóm khách hàng dựa trên nhu cầu của họ như yêu cầu về thương hiệu, yêu cầu về giá thành phải chăng,… Sau đó phân các nhóm khách hàng này thành những mục cố định để tiến hành tư vấn theo yêu cầu, cụ thể đối với khách hàng thích sử dụng sản phẩm của Panasonic thì ưu tiên tư vấn sản phẩm của Panasonic, đối với khách hàng có yêu cầu về giá cả phải chăng thì tư vấn các mặt hàng của của các nhóm thương hiệu có giá thành thấp hơn phù hợp với túi tiền của khách hàng.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.3 Xác định và ngăn chặn rủi ro

          Khi tiến hành phân tích được những điểm yếu, rủi ro tồn tại trong doanh nghiệp thì cần thiết tiến hành việc ngăn chặn hoặc chuyển hoá nó thành cơ hội thông qua nguồn lực và thế mạnh có sẵn trong doanh nghiệp.

          Ví dụ: xu hướng của thị trường là đang hướng đến việc sử dụng các thiết bị thân thiện với môi trường, đảm bảo giữ vệ sinh môi trường. Trong phân khúc sản phẩm của doanh nghiệp như quạt hút âm trần bên cạnh việc làm nổi bật chức năng thông gió, hút không khí nóng, mùi khó chịu ra bên ngoài thì có thể làm nổi bật chức năng làm sạch không khí, ngăn côn trùng xâm nhập vào môi trường bên trong mà vẫn đảm bảo thân thiện với môi trường.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.4 Nắm bắt và tận dụng cơ hội

          Tận dụng và khai thác được những cơ hội tiềm năng cho doanh nghiệp là cách hiệu quả nhất giúp doanh nghiệp giải quyết được những điểm yếu bên trong. Đây là một giai đoạn quan trọng có thể làm thay đổi một phần trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp, chi phí bỏ ra để cải thiện một vấn đề nào đó.

          Ví dụ: nhu cầu mua sắm online của khách hàng ngày càng nhiều thay vì chỉ tập trung bán hàng một cách truyền thống, doanh nghiệp có thể xây dựng cho mình một website hoặc app mua hàng riêng biệt phục vụ cho việc mua bán hàng hoá của khách hàng trở nên thuận tiện và nhanh chóng, đồng thời đơn giản hoá các thủ tục trong việc mua bán và chăm sóc khách hàng, cũng như dễ dàng triển khai các chính sách, chương trình kích thích mua hàng.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.5 Loại bỏ các mối đe dọa

          Loại bỏ các mối đe dọa cho doanh nghiệp là việc loại bỏ rủi ro, nguy cơ tiềm ẩn, sự cố có thể xảy ra vì những điểm yếu chưa được khắc phục. Việc thành thật đối mặt với vấn đề và giải quyết nó một cách sớm nhất và tốt nhất sẽ giảm thiểu được các tác động tiêu cực xảy ra cho doanh nghiệp.

          Ví dụ: việc mua sắm hàng hoá online ngày càng tăng và có xu hướng thay thế cho mua sắm truyền thống, nhưng doanh nghiệp lại chưa thực sự tập trung xây dựng các kênh bán hàng, kênh truyền thông để tiếp cận với nhiều tệp khách hàng, thu hút khách hàng và tạo độ nhận diện thương hiệu cho khách hàng. Điều này khiến cho tệp khách hàng của doanh nghiệp bị bó hẹp phạm vi và có nguy cơ ngày càng giảm sút. Do đó doanh nghiệp cần tập trung và xây dựng một chiến dịch truyền thông hiệu quả, lựa chọn các kênh truyền thông phù hợp để tạo độ nhận diện cho khách hàng về tên thương hiệu cũng như loại mặt hàng mà doanh nghiệp đang kinh doanh.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.6 Ví dụ về bảng phân tích ma trận SWOT

BẢNG MẪU VỀ PHÂN TÍCH MÔ HÌNH MA TRẬN SWOT CỦA CÔNG TY TNHH GIA LƯƠNG VIỆT NAM

(Dùng để tham khảo)

____________________________________01-09 | P a g e___________________________________